کمتر از دو هفته پس از تعطیلی آن توسط مقامات قانونگذاری بینالمللی، صرافی ارز دیجیتال روسی گارانتکس که در میان گروههای باجافزار و الیگارشهای تحریمگریز محبوب بود، بهنظر میرسد که با تغییر نام به گرینکس دوباره فعالیت خود را آغاز کرده است.
بر اساس گزارشی جدید از شرکت تحلیل بلاکچین سوئیسی Global Ledger، دادههای مختلف زنجیرهای و غیراز زنجیرهای نشان میدهد که گرینکس بهطور مستقیم وارث گارانتکس است. بخشی از نقدینگی گارانتکس، از جمله تمامی داراییهای گارانتکس از یک استیبلکوین با پشتوانه روبل به نام A7A5، به کیفپولهای تحت کنترل گرینکس منتقل شده است.

لکس فیسون، مدیرعامل Global Ledger، به کویندسک گفت که علاوه بر دادههای زنجیرهای که گارانتکس را به گرینکس مرتبط میکند، نشانههای مختلف غیراز زنجیرهای نیز حاکی از ارتباط نزدیک این دو صرافی است. فیسون به رشد سریع گرینکس اشاره کرد که در عرض دو هفته حجم معاملات آن به بیش از ۴۰ میلیون دلار رسید، و همچنین به ارتباطات اجتماعی میان این دو صرافی اشاره کرد.
اگرچه دیگر شرکتهای بزرگ تحلیل بلاکچین، از جمله TRM Labs و Chainalysis، هنوز یافتههای Global Ledger را تأیید نکردهاند، اندرو فیرمن، رئیس اطلاعات امنیت ملی Chainalysis، به کویندسک گفت که نشانههای متعددی دیده است که احتمال میدهد گرینکس همان گارانتکس با نام جدید باشد.
فیرمن به نظر اخیر سرگی مندلیف، یکی از بنیانگذاران اصلی گارانتکس، در تلگرام اشاره کرد که اعلام کرد گرینکس تشکیل شده است و ادعا کرد شباهتهای بین دو صرافی تصادفی است—و سپس دو ایموجی گریه خنده اضافه کرد. هم فیرمن و هم فیسون به کویندسک گفتند که گزارشهای متعددی از کاربران گارانتکس وجود دارد که به دفاتر حضوری گارانتکس در اروپا و خاورمیانه مراجعه کردهاند و ارزهای دیجیتال خود را از گارانتکس به گرینکس منتقل کردهاند. هر دو همچنین به شباهتهای رابط کاربری دو پلتفرم اشاره کردند.

هرچند شواهد قطعاً قوی هستند، فیرمن گفت که تا زمانی که Chainalysis بررسی خود را درباره زیرساخت گرینکس به پایان نرسانده، نمیتواند بهطور قطع صحت گزارش Global Ledger را تأیید کند.
اما، اگر گرینکس واقعاً همان گارانتکس با نام جدید باشد، این اولین بار نیست که یک صرافی تحریمشده پس از تعطیلی مجدداً فعالیت خود را آغاز میکند. در سال ۲۰۱۷، صرافی روسی BTC-E توسط مقامات آمریکایی تعطیل شد و سپس با نام WEX مجدداً فعالیت کرد. WEX نیز دوام نیاورد و یک سال بعد بهدلیل درگیریهای داخلی بسته شد. بهطور مشابه، صرافی روسی تحریمشده Suex به Chatex تغییر نام داد و دوباره تحریم شد.
مشکل تحریمها
احیای سریع گارانتکس نشاندهنده چالشهای تحریمها است، بهویژه در برابر عملیاتهای جنایی نظیر صرافیهای غیروابسته که بهسادگی میتوانند تغییر شکل دهند تا از شناسایی جلوگیری کنند.
فییرسون گفت: “اجتناب از تحریمها اتفاق میافتد. زیرا اگر تحریم شوید، بهسادگی نمیپذیرید که دیگر نمیتوانید هیچ تراکنش مالی انجام دهید. شما بهدنبال راههایی برای جلوگیری از شناسایی خواهید بود، خواه از طریق ایجاد شرکتهای کاغذی، ایجاد کیف پولهای جدید ارز دیجیتال و یا هر روش دیگری. هرچه عملیات بزرگتر و برجستهتر باشد، باید از نظر فنی پیشرفتهتر باشید تا بتوانید واقعاً آن را عملی کنید.”
فییرسون گفت که این مشکل منحصر به ارز دیجیتال نیست، اما تحریمهای مرتبط با ارز دیجیتال فرصتی منحصر به فرد برای مقامات قانونی فراهم میکند تا پس از اعمال تحریمها، جریان پول را پیگیری کنند.
“ویژگی منحصر به فرد بلاکچین این است که شفاف و تغییرناپذیر است، و وقتی یک شرکت تعطیل میشود، بررسیهای زیادی روی آن انجام میشود.” فییرسون گفت: “فرصتهای زیادی برای نظارت بر آنچه پس از تعطیلی رسمی با آن وجوه اتفاق میافتد، وجود دارد.”
شبکهای هیدرا مانند از جانشینان احتمالی
خواه گرینکس گارانتکس ۲.۰ باشد یا نه، تعدادی دیگر از صرافیهای ارز دیجیتال روسی غیروابسته آماده هستند تا جای آن را پر کنند.
آری ردبورد، رئیس جهانی سیاست و امور دولتی در TRM Labs، به کویندسک گفت که بهطور قطعی برای ارزیابی رابطه بین گرینکس و گارانتکس “خیلی زود” است. “با این حال، واضح است که دیگر صرافیهای غیرقانونی با ریسک بالا سعی میکنند خلاء مالی غیرقانونی باقیمانده از گارانتکس را پر کنند.” او افزود.
گزارش اخیر مشتری از TRM Labs نام چندین جانشین احتمالی را برده است، از جمله صرافیهای روسی با ریسک بالا ABCEX و Keine-Exchange.
تعطیلی گارانتکس
گارانتکس در یک عملیات مشترک بینالمللی توسط مقامات اجرایی از ایالات متحده، آلمان و فنلاند اوایل این ماه تعطیل شد و دامنه و سرورهای آن توقیف شد.
وزارت خزانهداری ایالات متحده اولین بار در سال ۲۰۲۲ این صرافی را تحریم کرد و آن را به تسهیل عمدی پولشویی برای گروههای باجافزار مانند Black Basta و Conti و بازارهای تاریکوب مانند Hydra متهم کرد.
بر اساس اسناد دادگاه، مشتریان گارانتکس شامل گروه هکری مورد تأیید دولت کره شمالی به نام The Lazarus Group نیز بودهاند، که مسئول هک ۱.۴ میلیارد دلاری اخیر Bybit بود، و همچنین الیگارشهای روسی که پس از حمله روسیه به اوکراین از این سرویس برای دور زدن تحریمها استفاده کردند.
دو تن از اپراتورهای گارانتکس، الکسی بژوکوف، شهروند لیتوانی و مقیم روسیه و الکساندر میرا سردا، شهروند روسیه و مقیم امارات متحده عربی به دسیسهچینی برای پولشویی در ارتباط با کارشان با گارانتکس متهم شدهاند. بژوکوف در حالی که با خانوادهاش در هند در تعطیلات بود دستگیر شد و انتظار میرود به ایالات متحده تحویل داده شود تا با اتهامات روبرو شود.